اشتباه رايج در تشخيص آسانسور هوم ليفت
آنتونی آندون – آسانسور هوم لیفت یکی از مفاهیمی است که متأسفانه در صنعت ساختمان بهدرستی درک نشده است. در حدود ۸۰ درصد موارد، تعریف نادرستی از آسانسور هوم لیفت در میان فعالان صنعت و کارفرمایان وجود دارد.
در ایران، برخی طراحان آسانسور هوم لیفت را بهگونهای تعریف میکنند که بتوانند با ایجاد تفاوت بین آسانسور مسافری-باری، از اجرای قواعد طراحی، بهویژه ارتفاع چاله و ارتفاع بالاسری، معاف شوند.
بر پایه این تعریف اشتباه، آسانسور هوم لیفت آسانسوری یک تا چهارنفره برای ارتفاع کم است که نیازی به رعایت بندهای استاندارد ندارد. به نظر بنده این تعریف کاملاً نادرست است.
تعریف صحیح آسانسور هوم لیفت
اگر آسانسور هوم لیفت یکبار بهدرستی تعریف شود، اساساً نه محدودیت ارتفاع دارد و نه محدودیت ظرفیت. بر پایه تعریف مالکیت در ساختمانها، برخی اجزا میان ساکنان مشاع محسوب میشوند؛ یعنی همه ساکنان بهطور مشترک از آن استفاده میکنند و مالکیت اختصاصی ندارند.
این بخشها شامل موارد زیر است:
- زمین
- اسکلت ساختمان
- نمای خارجی
- تأسیسات مشترک (چاه آب، پمپ، کنتورها، آسانسور، لولههای فاضلاب و…)
- راهروها و پاگردها
- پلهها
- درها و پنجرههای بخشهای مشترک
- امکانات رفاهی مانند استخر و سالن ورزشی
تا زمانی که آسانسور در یک مجتمع (مسکونی، تجاری، اداری، درمانی، اقامتی و…) مورد استفاده چند نفر یا چند خانواده باشد، مالکیت خصوصی ندارد و مشاع محسوب میشود.
در این حالت، آسانسور جزو آسانسورهای مسافری-باری است و باید تمام الزامات استاندارد، بهخصوص ارتفاع چاله و بالاسری، را رعایت کند.
چه زمانی آسانسور، هوم لیفت نیست؟
اگر آسانسور در ساختمانی استفاده شود که بیش از یک خانواده از آن بهره ببرند، آن آسانسور خصوصی نیست، مشاع محسوب میشود و هوم لیفت نیست. حتی اگر ظرفیت آن کم باشد یا ارتفاع کمی را طی کند، باز هم هوم لیفت محسوب نمیشود.
مثال ساختمان با مالکیت خصوصی
در مثال دوم، ساختمان متعلق به خانواده کالاهان است. این ساختمان تنها یک درِ ورودی اصلی دارد و واحدها درِ مجزا ندارند.
هر طبقه کاربری خاصی برای اعضای خانواده دارد؛ مانند:
- پارکینگ
- استخر
- سالن پذیرایی
- سالن مهمانی
- آشپزخانه
در ادامه بخوانید:
قطعی اینترنت بینالملل و چالشهای اقتصاد دیجیتال ایران
ممکن است برخی اعضا در طبقه دوم تلویزیون تماشا کنند و برخی دیگر همزمان در پشتبام مشغول استراحت باشند. طبقات از طریق راهپله و آسانسور به هم متصلاند و هیچ دری برای تفکیک واحدها وجود ندارد. هیچ خانواده دیگری در ساختمان زندگی نمیکند و فرد غریبهای امکان استفاده از آسانسور را ندارد.
در این شرایط:
- آسانسور مالکیت خصوصی دارد
- هیچ بخش مشاعی وجود ندارد
- حتی با ۸ توقف و ظرفیت ۸ نفره نیز هوم لیفت محسوب میشود
همین سناریو برای یک خانه دوبلکس با ظرفیت یک نفر و دو توقف نیز صادق است.
ظرفیت در آسانسور هوم لیفت مهم نیست
یک آسانسور هوم لیفت میتواند در ساختمان دوبلکس، تریپلکس یا چندطبقه نصب شود و ظرفیتی از یک نفر تا ۳۰ نفر داشته باشد.
آنچه آسانسور را در دسته هوم لیفت قرار میدهد:
- خصوصی بودن مالکیت
- استفاده شخصی
- قرارگیری در فضای کاملاً خصوصی
برای نمونه، حتی اگر برای جابهجایی ویلچر به میزان ۲۰ سانتیمتر در یک منزل آسانسور نصب شود، باز هم هوم لیفت محسوب میشود؛ زیرا در فضای خصوصی قرار دارد.
نتیجهگیری
بزرگترین معیار تشخیص آسانسور هوم لیفت ظرفیت، ارتفاع یا تعداد توقفها نیست؛ بلکه خصوصی بودن مالکیت و استفاده شخصی است. تا زمانی که آسانسور در مالکیت مشترک چند نفر یا چند خانواده باشد، هوم لیفت نیست و باید تمام الزامات آسانسورهای مسافری-باری را رعایت کند. درک درست مفهوم آسانسور هوم لیفت از بروز خطاهای طراحی، اجرای غیراستاندارد و مشکلات قانونی جلوگیری میکند.
مطالب مرتبط
