بررسی روش‌ های نصب آسانسور

حمیدرضا رهی – موضوع تخصصی بودن روش‌ های نصب آسانسور و مراحل آن، بر هیچکس پوشیده نیست. به همین علت ضروری است که نصابان تازه کار نیز این موضوع را آموزش ببینند. نصابان آسانسور باید به خوبی با تمامی مراحل نصب از خرید تجهیزات تا راه اندازی پایانی آشنا باشند.

متخصصان نصب آسانسور باید علاوه بر کسب دانش فنی، تجربه کافی در این زمینه را نیز داشته باشند. به این ترتیب می‌توانند فرایند نصب را بر اساس استانداردها، اصولی و با کمترین امکان بروز خرابی در آینده انجام دهند. در این مقاله، شما را به طور کامل با شیوه‌های نصب آسانسور و مراحل آن آشنا می‌کنیم.

تفاوت نصب آسانسورهای پکیج و ترکیبی

یکی از عوامل موثر بر روش‌ های نصب آسانسور، نوع آسانسور است. در آسانسورهای پکیج تمام اجزای آسانسور بدون کم‌وکاست از کشور دیگری وارد می‌شود. بنابراین، تعداد جعبه‌ها یا بسته‌ها برای هر آسانسور می‌تواند از ۳۰ تا ۵۰ عدد متغیر باشد. ازاین‌رو مدیریت حمل اجزا و نگهداری از آن دارای اهمیت بسزایی است. همچنین لازم است که توالی تعبیه جعبه‌ها یا بسته‌ها براساس اولویت نصب نزدیک یا دورتر انجام شود، به‌خصوص در مواردی که جعبه‌ها روی هم قرار گرفته باشند.

در آسانسورهای ترکیبی احتمال دارد قطعات در دو یا چند مرحله وارد کارگاه شود. به‌عنوان مثال ابتدا ریل و چهارچوب درب‌ها، سپس کابین، سیم‌بکسل، موتور و متعلقات و در انتها اجزای الکتریکال.

مراحل نصب آسانسور

به‌طور کلی مراحل نصب آسانسور در سه گام انجام زیر می‌شود:

• الف: یک مرحله‌ای
• ب: دو مرحله‌ای
• پ: سه مرحله‌ای

نصب یک مرحله‌ای آسانسور

یکی از مراحل و روش‌ های نصب آسانسور، نصب به صورت یک مرحله‌ای است. در مرحله الف، که بیشتر در خارج از ایران مرسوم است، نصاب پس از تحویل گرفتن چاه، فرآیند نصب را از صفر تا ۱۰۰ انجام داده و به کارفرما تحویل می‌دهد.

نصب دو مرحله‌ای آسانسور

در مرحله ب، ابتدا ریل و چهارچوب درب نصب شده، چاه تحویل کارفرما شده و پس از اجرای دورچینی دیوار، باقی فرایند نصب اجرا می‌شود. با توجه به اینکه از زمان توقف عملیات نصب تا شروع مجدد آن به‌خصوص در فرایند دیوارچینی احتمال آسیب به اجزای آسانسور زیاد می‌باشد، لازم است مطابق شکل از طریق پوشش مناسب ریل، ضربه‌گیر، چهارچوب درب محافظت شود. بدیهی است این پوشش نمی‌تواند از آسیب وارده در اثر برخورد سخت با اجزای یادشده جلوگیری نماید. مرحله دوم پس از تامین برق ایمن و بدون نوسان انجام می‌شود.

نصب سه مرحله‌ای آسانسور

در مرحله پ، ابتدا ریل و چهارچوب نصب می‌شوند، سپس عملیات مکانیکال که نیاز به برق ندارد انجام می‌گیرد و در نهایت پس از تأمین برق ایمن، بخش الکتریکال نصب شده و راه‌اندازی نهایی صورت می‌گیرد.

نکته: دو عامل باعث چندمرحله‌ای شدن فرایند نصب می‌شود. یکی از عوامل تعجیل کارفرما برای آغاز فرایند نصب و عامل موثر بعدی زمان‌بر بودن تامین انشعاب برق سه فاز ایمن و بدون نوسان از طریق اداره برق است.

ایمنی در نصب مکانیکال

اولین بخش نصب یک آسانسور بخش مکانیکال می‌باشد. بیشترین حوادث آسانسور در مرحله نصب حادث می‌شود؛ از این‌ رو رعایت نکات ایمنی به‌خصوص استفاده از کمربند ایمنی هارنس از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. متاسفانه عدم استفاده از کمربند ایمنی هارنس یکی از مواردی است که منجر به حادثه جبران‌ناپذیر می‌شود.

حمل‌ و نقل تجهیزات سنگین

در این مرحله کلیه اجزای مکانیکال مونتاژ و در محل خود نصب می‌شوند و عمدتاً نیازی به برق نیست. حمل‌ و نقل اجزای سنگین به طبقات می‌تواند از طریق جرثقیل زنجیری دستی تیفور انجام می‌شود و در برخی موارد نیز از جرثقیل‌های برقی استفاده می‌شود. با توجه به اینکه عمدتاً در مرحله نصب آسانسور هنوز برق ایمن و بدون نوسان در پروژه تامین نشده، احتمال آسیب با جرثقیل برقی به دلیل نوسان شدید برق محتمل است.

بیشتر بخوانید:

• معرفی سیستم پیش‌ بینی تعمیر و نگهداری آسانسور OTISONE
• مزایا و معایب کفپوش اپوکسی

انواع روش‌های نصب

به‌صورت کلی انواع روش‌ های نصب آسانسور شامل ۲ مورد زیر هستند:

• از طریق داربست
• توسط کابین مجازی

نصب آسانسور از طریق داربست

تقریباً در اغلب پروژه‌های ایران نصب از طریق داربست است. پس از اجرای داربست، نصاب با استفاده از کمربند ایمنی هارنس بر روی تخته ایستاده و عملیات نصب را اجرا می‌کند. متاسفانه همان‌گونه که در تصویر مشخص بوده و در اغلب پروژه‌ها مشاهده شده، نصب بدون کمربند ایمنی هارنس انجام می‌شود.

نکته: هرگونه عملیات در ارتفاع بیش از ۱/۲ متر به‌عنوان کار در ارتفاع محسوب می‌شود و استفاده از کمربند ایمنی در داخل چاه یا در مجاور آن (پرتگاه) الزامی است. لذا در صورت حادثه برای عوامل نصب، علاوه بر ازکارافتادگی و یا فوت، کارفرما نیز به دلیل عدم تامین و عدم نظارت بر استفاده از تجهیزات حفاظتی مقصر بوده و باید بخشی از دیه را پرداخت نماید.

ابعاد داربست باید به‌گونه‌ای باشد که امکان حرکت عمودی چاه به‌صورت ایمن و بدون نیاز به خارج شدن از چاه را مقدور نماید. حداکثر فاصله توصیه شده عمودی معادل ۳ فوت (۹۰ سانتی‌متر) است.

برای جلوگیری از افتادن نخاله ساختمانی به داخل چاه، باید تمامی ورودی‌های چاه توسط حصار بسته شوند.  داربست بایستی توانایی تحمل بار وزنی ۴ نفر به ‌همراه تجهیزات نصب را داشته باشد.

لازم است فواصل داربست تا چاه به میزانی بوده که در نصب ریل اخلالی ایجاد نکند. یکی از ایرادات عمده داربست، حرکت نوسانی و لرزشی به‌دلیل عدم تعبیه مهارهای افقی در طبقات می‌باشد. حداکثر هر ۵۰ متر یک مهاری الزامی بوده اما با توجه به نوع داربست‌بندی، درصورت نیاز باید تعداد مهاری افزایش یابد.

نصب آسانسور از طریق کابین مجازی

روش کابین مجازی اغلب در برندهای مطرح بین‌المللی مانند شیندلر و KONE انجام می‌پذیرد.

در این روش، ابتدا چهار ریل اولیه در کف چاله نصب و تنظیم می‌شوند و سپس با مونتاژ کابین مجازی (که می‌تواند یوق مستقل داشته باشد) باقی مراحل نصب از طریق کابین مجازی انجام می‌گیرد.

نکته مهم ۱: در این روش لزوم استفاده از جرثقیل مخصوص سیم‌بکسلی است که نیاز به برق سه فاز بدون نوسان داشته به همراه پاراشوت موقت با سرعت عملکرد کم تا بتواند ایمنی نصاب را قبل از تکمیل آسانسور اصلی تامین نماید.

نکته مهم ۲: با توجه به حادثه فوت یکی از نصابان هم‌وطن در زمان نصب از طریق کابین مجازی، اکیداً توصیه می‌شود به‌دلیل عدم وجود زیرساخت‌های لازم، تجهیزات ایمن، بازرسی مداوم تجهیزات نصب و نیز آموزش کافی موارد ایمنی، از نصب آسانسور از طریق کابین مجازی اجتناب شود. مطلب فوق برای اطلاع علاقه‌مندان از برندهای معتبر اقتباس شده و فقط جهت مطالعه بوده، لذا نویسنده مقاله هیچ مسئولیتی در قبال عدم اجرای صحیح یا حوادث مرتبط با آن نخواهد داشت.