چگونه با استخوان ماهی، مشکلات نیروی انسانی آسانسور را ریشهکن کنیم؟
شاهد شهبازی – نیروی انسانی متخصص و کارآمد، قلب تپنده و با ارزشترین سرمایه هر سازمان است که بدون آن از حرکت میایستد و مشکلات نیروی انسانی آسانسور میتواند این قلب تپنده را با چالشهای جدی مواجه کند. اما چالشهای جذب، آموزش و نگهداشت این نیروها، همواره سنگی بزرگ بر سر راه شرکتهای فعال در این صنعت بوده است. در این مقاله، قصد داریم با معرفی یک ابزار قدرتمند حل مسئله، یعنی «روش استخوان ماهی» (Fishbone Diagram)، به شما کمک کنیم ریشههای مشکلات نیروی انسانی خود را شناسایی کرده و با ارائه راهکارهای عملی، بهرهوری سازمان خود را به اوج برسانید.
چرا نیروی انسانی در صنعت آسانسور، یک چالش است؟
صنعت آسانسور، صنعتی تخصصی و حساس است که نیازمند نیروهای ماهر و متعهدی است که دانش فنی بالا و توانایی حل مسائل پیچیده را داشته باشند و مشکلات نیروی انسانی آسانسور دقیقاً از همین حساسیت و تخصص بالا نشأت میگیرد. اما متأسفانه، یافتن و نگهداشت چنین نیروهایی، به دلایل زیر، دشوار است:
- کمبود نیروی متخصص: آموزشهای تخصصی در این زمینه محدود است و دانشآموختگان دانشگاهها، آمادگی کافی برای ورود به بازار کار را ندارند.
- شرایط کاری سخت: کار در صنعت آسانسور، گاهی اوقات با خطرات و فشارهای زیادی همراه است که باعث فرسودگی شغلی و کاهش انگیزه کارکنان میشود.
- رقابت شدید: شرکتهای مختلف برای جذب نیروهای ماهر، رقابت تنگاتنگی دارند و این سبب افزایش حقوق و مزایا و در نتیجه، افزایش هزینههای شرکتها میشود.
- نبود مسیر پیشرفت شغلی مشخص: بسیاری از کارکنان، چشمانداز روشنی از آینده شغلی خود ندارند و این سبب دلسردی و ترک کار آنها میشود.
استخوان ماهی
روش استخوان ماهی، که به آن «نمودار علت و معلول» (Cause and Effect Diagram) نیز میگویند، یک ابزار بصری است که به شما کمک میکند تمام علل احتمالی یک مشکل را شناسایی کرده و آنها را به صورت سازمانیافته دستهبندی کنید و در تحلیل مشکلات نیروی انسانی آسانسور کاربرد بسیار مؤثری دارد. این روش، با تمرکز بر ریشههای مسئله، به شما کمک میکند راهکارهای مؤثرتری برای حل آن پیدا کنید.
۶ گام پیادهسازی روش استخوان ماهی برای تحلیل مشکلات نیروی انسانی آسانسور
برای شناسایی ریشهای و اصولی مشکلات نیروی انسانی آسانسور، استفاده از ابزارهای تحلیلی دقیق یک ضرورت است. روش استخوان ماهی با ایجاد یک چارچوب ساختیافته، به مدیران کمک میکند تا عوامل مؤثر بر چالشهای منابع انسانی را بهدرستی شناسایی و اولویتبندی کنند. در ادامه، با ۶ گام عملی پیادهسازی این روش آشنا میشوید.
گام اول: تعریف دقیق مسئله
در اولین مرحله از تحلیل مشکلات نیروی انسانی آسانسور، باید مسئلهای که قصد حل آن را دارید بهصورت دقیق، شفاف و قابل اندازهگیری تعریف کنید. برای نمونه، «افزایش نرخ ترک کار کارکنان فنی» یا «کاهش انگیزه کارکنان واحد خدمات پس از فروش».
در ادامه بخوانید:
- سروو موتورهای برند باهر چه ویژگیهایی دارند؟
- آسانسور چیست؟ انواع آسانسور از نظر کاربری و مکانیزم رانش
- مرز ایمنی در چاه آسانسور: تحلیل فنی جانپناه و ضوابط مرتبط آن
گام دوم: رسم نمودار استخوان ماهی
یک خط افقی بکشید و در انتهای آن، مسئله مورد نظر مرتبط با مشکلات نیروی انسانی آسانسور را یادداشت کنید. این خط، ستون فقرات ماهی است. سپس، ۴ تا ۶ شاخه اصلی به این خط وصل کنید که نشاندهنده دستههای اصلی علل احتمالی هستند. برای نمونه:
- نیروی انسانی (Man): شامل عواملی مانند کمبود مهارت، نبود انگیزه، فرسودگی شغلی، تعارضات بینفردی و عدم تقارن وظیفه با تیپ شخصیتی
- روشها (Methods): شامل عواملی مانند فرایندهای ناکارآمد، نبود رویههای مشخص و عدم استفاده از فناوریهای نوین
- ماشینآلات (Machines): شامل عواملی مانند تجهیزات قدیمی، عدم نگهداری مناسب و کمبود ابزار و تجهیزات
- مواد (Materials): شامل عواملی مانند کمبود قطعات یدکی، کیفیت پایین مواد مصرفی و عدم دسترسی به اطلاعات فنی
- محیط (Environment): شامل عواملی مانند شرایط کاری نامناسب، فرهنگ سازمانی منفی و فشارهای خارجی
- مدیریت (Management): شامل عواملی مانند ضعف رهبری، عدم ارتباط مؤثر و بیتوجهی به نیازهای کارکنان
گام سوم: شناسایی علل احتمالی
در این مرحله از بررسی مشکلات نیروی انسانی آسانسور، با کمک یک تیم متخصص، تمام علل احتمالی که میتوانند منجر به بروز مسئله مورد نظر شوند را شناسایی کرده و آنها را روی شاخههای فرعی مربوط به هر دسته اصلی یادداشت کنید.
برای نمونه، اگر مسئله شما «افزایش نرخ ترک کار کارکنان فنی» باشد، ممکن است علل زیر شناسایی شوند:
- نیروی انسانی: حقوق پایین، نبود فرصتهای پیشرفت، عدم قدردانی از زحمات، تعارض با همکاران، استرس زیاد
- روشها: نبود آموزشهای کافی، فرایندهای پیچیده و زمانبر، عدم استفاده از نرمافزارهای مدیریت ارتباط با مشتری (CRM)
- ماشینآلات: استفاده از تجهیزات قدیمی و فرسوده، کمبود ابزار و تجهیزات ایمنی، نبود سیستم نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه
- محیط: شرایط کاری سخت و پرخطر، نبود امکانات رفاهی، فرهنگ سازمانی نامناسب
- مدیریت: بیتوجهی به پیشنهادهای کارکنان، نبود ارتباط مؤثر بین مدیران و کارکنان، نبود سیستم ارزیابی عملکرد عادلانه
گام چهارم: تحلیل علل
پس از شناسایی تمام علل احتمالی مرتبط با مشکلات نیروی انسانی آسانسور، باید آنها را تحلیل کرده و مشخص کنید کدام عوامل، بیشترین تأثیر را بر بروز مسئله دارند. برای این کار میتوانید از روشهایی مانند توفان فکری، پرسشنامه و مصاحبه استفاده کنید.
گام پنجم: ارائه راهکارهای عملی
پس از تحلیل علل، نوبت به ارائه راهکارهایی برای رفع مشکلات نیروی انسانی آسانسور میرسد. این راهکارها باید واقعبینانه، قابل اجرا و متناسب با منابع و امکانات سازمان باشند.
برای نمونه، برای رفع مشکل «حقوق پایین» میتوانید حقوق کارکنان را افزایش دهید یا مزایایی مانند بیمه تکمیلی و پاداشهای عملکردی به آنها ارائه کنید.
گام ششم: اجرا و ارزیابی
در آخرین مرحله، راهکارهای ارائهشده برای حل مشکلات نیروی انسانی آسانسور باید اجرا شده و نتایج آنها بهصورت مستمر ارزیابی شوند. اگر راهکارها اثربخش نبودند، لازم است آنها را اصلاح کرده یا راهکارهای جدیدی طراحی و اجرا کنید.
یک مثال عملی از تحلیل مشکلات نیروی انسانی آسانسور
فرض کنید با مشکل «کاهش انگیزه کارکنان واحد خدمات پس از فروش» که یکی از رایجترین مشکلات نیروی انسانی آسانسور است روبهرو هستید. با استفاده از روش استخوان ماهی، میتوانید علل زیر را شناسایی کنید:
- نیروی انسانی: حقوق کم، نبود پاداش، عدم قدردانی، نبود آموزش کافی، فرسودگی شغلی.
- روشها: فرایندهای پیچیده، نبود نرمافزار CRM، عدم وجود سیستم مدیریت دانش.
- ماشینآلات: کمبود ابزار و تجهیزات، نبود وسیله نقلیه مناسب برای مأموریتها.
- محیط: فشار کاری زیاد، مشتریان ناراضی، نبود حمایت مدیران.
- مدیریت: نبود ارتباط مؤثر، بیتوجهی به پیشنهادها، عدم وجود سیستم ارزیابی عملکرد.
با تحلیل این علل مرتبط با مشکلات نیروی انسانی آسانسور، متوجه میشوید «حقوق کم» و «فشار کاری زیاد» بیشترین تأثیر را بر کاهش انگیزه کارکنان دارند. بنابراین، میتوانید با افزایش حقوق و کاهش حجم کاری، انگیزه کارکنان را افزایش دهید.
کلام پایانی
روش استخوان ماهی، یک ابزار قدرتمند است که به شما کمک میکند مشکلات سازمان خود، از جمله مشکلات نیروی انسانی آسانسور را به طور سیستماتیک و مؤثر حل کنید. با استفاده از این روش، میتوانید ریشههای مشکلات را شناسایی کرده و با ارائه راهکارهای عملی، بهرهوری سازمان خود را به اوج برسانید. پس، همین امروز دست به کار شوید و با استخوان ماهی، آیندهای روشن برای سازمان خود بسازید!
مطالب مرتبط
